Werkgroep dag na dag







ZATERDAG 22 NOVEMBER 2020 : CHECK TO DO-LIJST

Glenn en conservator checkten ter plekke de lijst met de to do-punten voor 2021 en de nabije toekomst.  Vooraan op die lijst de fatsoenering van de ruimten in de zuidelijke keelkazerne (straatgebouw), in de hoop deze in de toekomst en op de geëigende momenten terug meer te kunnen gebruiken voor educatieve activiteiten …


ZONDAG 25 OKTOBER 2020 : VANDALISME HERSTELD

Vandalen die blijkbaar met materiaal overkwamen wisten de “muur van Marcel en Serge” in de linkse kamer van de noordelijke schouderhoekcaponnière voor de bovenste 50 % (incl. het vleermuizengat) te vernielen. Ze forceerden daarbij ook de Herashekken. Glenn  probeerde  vandaag alles naar bestvermogen te repareren met prikkeldraad.


ZONDAG 20 SEPTEMBER 2020 : GEO COACHING

Outdoors bezoek van geocoacher Hans Demol. Veelbelovend project dat aansluit bij onze natuur- en erfgoededucatieve missie. Ritchie cleande de zuidelijke 15cm-toren. Marc bezorgde huiszwaluw-nestkommen, nu nakijken waar we ze kunnen aanbrengen. Ook twee outdoors bezoekers uit Krakau.


ZATERDAG 19 SEPTEMBER 2O20 : VLEERMUIZENAVOND 3

Op vraag van een erg geÏnteresseerde gezinsbubblel toch maar geriskeerd, met de nodige voorzorgen en met een strikt beperkt publiek. Enorm meegevallen, zelden zoveel vleermuizen bij de fortbrug…




ZONDAG 13 SEPTEMBER 2020 : VLAAMSE MONUMENTEN- EN FORTENDAG

Eindelijk de heropening ! We mogen er fier op zijn dat we op deze belangrijke dag met de nodige voorbereiding en behoedzaamheid (naar mensen en vleermuizen toe) de stap naar het geïnteresseerde publiek hebben durven zetten. En de mensen hebben dat initiatief beloond : door de vele e-mailvragen diende het aantal voorziene rondleidingen opgevoerd tot 14  en daarnaast kwamen ook ‘losse’ wandelaars’ langs, samen een 200-tal bezoekers. Door de coronatoestand diende het interieur van het hoofdgebouw  (waar in deze tijd vooral gezwermd wordt door de vleermuizen) wel buiten het bezoek gehouden.  Voor de begeleiding van de bezoekers stonden de conservator en Dries in, veel dank ook aan Ritchie voor het intensieve toegangstoezicht !



WEEKEND 01-02 AUGUSTUS 2020 : WERKWEEKEND

Tim & Co hielpen het fortdomein terug toonbaar te krijgen in de hoop dat ondanks de Tweede Coronagolf de Monumentdag van 13/9 zou kunnen doorgaan : noordelijk binnenplein gemaaid, trappen hersteld, natuurpad gecleared, zuidelijk hoofddak gecleared, trap naar het dak in de zuidelijke 15cm-kanonnentoren terug bruikbaar gemaakt. Thx !


ZONDAG 14 JUNI 2020 : VERGADERING RUNNING TEAM WGFO

In de huidige corona-omstandigheden lijkt het aangewezen om alles tot in augustus aan te zien en de geplande info-avond op 27/6, resp. de open namiddag op 13/7 af te gelasten. Mogelijk kunnen we in augustus alsnog een Opendeurdag houden ? We blijven de toestand op de voet volgen, er is ook onze verantwoordelijkheid voor de vleermuizen… Na de vergadering zijn we een kijkje gaan nemen bij het restauratiewerk in de buitenbuurt van de noordelijke houwitsertoren, tijdens de voorbije stille tijd aangedurfd door Maarten, Glenn en Milan !



ZATERDAG 6 JUNI 2020 : F.O. 25 JAAR MONUMENT

Toen Natuur 2000 Fort Oelegem anno 1984 in huur verwierf kwamen we meteen onder de indruk van de monumentaliteit van de betonnen fortgebouwen.  Gebruik makend van ons zitje in de Commissie voor Monumenten en Landschappen probeerden we dan ook direct een procedure op  gang te brengen  om het fort als monument geklasseerd te krijgen. In reactie op ons  aanvraagdossier (met  alle ons toen bekende gegevens) vond op 4/9/1985 een grondige inspectie plaats door het toenmalige  Bestuur voor Monumenten- en Landschapszorg.. Dat leidde tot een positief pre-advies vanwege de Antwerpse Provinciale Commissie voor Monumenten en Landschappen en op 13/3/1986 tot een voorstel tot plaatsing op een zgn. Voorontwerp van Lijst van voor Bescherming vatbare Monumenten, Stads- en Dorpsgezichten aan de liberale PVV-gemeenschapsminister van Cultuur Patrick Dewael  : een politieker die zich tot op de dag van vandaag  laat kennen als een weinig interessante veelprater en niet als een doener. Eerst zijn opvolger  inzake klasseringsmateries, de ook liberale gemeenschapsminister van Ruimtelijke Ordening en Huisvesting Louis Waltniel zou voornoemd voorstel uit 1986 op 16/11/1991 goedkeuren…  De opname in een zgn. Ontwerp van Lijst van voor Bescherming vatbare Monumenten, Stads- en Dorpsgezichten, een volgende stap in de klasseringsprocedure, werd op 1/1/1995 ondertekend door de meer milieugezinde Vlaamse minister van Verkeer, Buitenlandse Handel en Staatshervorming Johan Sauwens,  van de Volksunie. Ondanks (onontvankelijk) ongunstig advies van het Ranstse gemeentebestuur ! Op 6/4/1995 adviseerde de Kon. Commissie voor Monumenten- en Landschappen gunstig voor een definitieve bescherming. En op 9/6/1995 volgde dan, dankzij diezelfde minister Sauwens, eindelijk het Ministerieel Besluit houdende de Bescherming van Fort Oelegem en zijn omwalling als monument. Tussen onze eerste aanvraag en het afhalen van het blauwwitte monumenten-kenteken waren we eventjes 12 jaar ouder geworden, maar ons doel was bereikt  : Fort Oelegem was ook officieel een monument.


MAANDAG 18 MEI 2020 : EERSTE PROCESSIERUPSEN

Maarten ontdekte de eerste eikenprocessierupsen bij de zomereiken noordelijk van het poternedak. De dagen daarna niet meer opgemerkt.



ZONDAG 3 MEI 2020 : ONDERHOUD

Jorne, Glenn en Maarten gingen vandaag verder met onderhoudswerk : bladblazen, schildering oude militaire reling van de oprit, reparatie van de trappen enz.


 ZATERDAG 25 APRIL 2020 : WERKDAG

Naar het publiek toe afgelast, maar het belette de diehards van de WGFO deze stralende lentedag niet om met respect van de geldende regels het gebruikelijke voorbereidingswerk te presteren voor het nieuwe bezoeksseizoen : het maaien van het binnenplein, de reparatie van de trappen, het ‘dakproject’ met het vrijmaken van de torens, enz.


ZONDAG 22 MAART 2020 : DE WITTE VLAG

Maarten hees vandaag de witte vlag boven het fort, als uiting van de solidariteit van Natuur 2000 en de fortwerkgroep in deze hachelijke Coronavirus-tijden… Hopelijk ook geen teken dat er dit jaar niet veel geplande fortactiviteiten zullen kunnen doorgaan ?



ZONDAG 23 FEBRUARI 2020 : VLEERMUIZENTELLING 2020/2

Watervleermuis 256. Baardvleermuis 90. Baard/Brandt’s/Nimfvleermuis 61. Franjestaat 163. Ingekorven vleermuis 178. Myotis onbekend 15. Gewone grootoorvleermuis 3. Gewone dwergvleermuis 9. Vleermuis onbekend : 9. Totaal : 780.

Commentaar bij de wintertellingen van 2020 : Terugval voor watervleermuis en franjestaart. Wel goede score voor Baard/Brandt’s vleermuis. Nieuw record voor Ingekorven vleermuis. Status quo voor grootoor en dwergvleermuis. Weer geen meetrvleermuis, het blijft wachten tot een volgende zwermer zin heeft om nog eens te blijven plakken…



ZATERDAG 1 FEBRUARI 2020 : ACTIVITEITENLIJST 2020

Jorne plaatste de plakkaat op de fortpoort, ten behoeve van o.m. de wandelaars die via het nieuwaangelegde knuppelpad in grotere getale uit het Vrieselhofdomein naar het fort afzakken,.



VRIJDAG 25 OKTOBER 2019 : BEDRIJFSHULP


Een vrijwilligersteam van het IT-bedrijf Collibra Belgium kwam in het kader van hun Give One Week-actie op het fortdak het zuidelijke platform tussen de 15cm-kanonnentoren en de zuidelijke houwitsertoren clearen. Dank !


ZONDAG 20 OKTOBER 2019 : TUSSENVERSLAG MILAN SELS OVER METAALDETECTIE


Milan startte begin augustus in de zuidoostelijke punt van het forteiland met een systematisch metaaldetectoronderzoek (zie 1/8). Zijn eerste tussenverslag meldt de vondst van resten van Belgische en Amerikaanse legeruniformen, een loopgravenmortiergranaat uit WO1, Amerikaanse hulzen van een machinegun, zo goed als intacte Belgische Mauserpatronen uit 1939, voor- en naoorlogse Belgische munten, Duitse hulzen, glazen flessen uit de jaren 1930-1950 (o.m. van een vroegere Oelegemse brouwerij).


MAANDAG 23 SEPTEMBER 2019 : WATERONDERZOEK FORTGRACHT, BIOTISCHE INDEX = 7.


Het jaarlijks wateronderzoek door de Lierse Sint-Aloysiusschool op maandagen 16 en 23 september gaf voor de fortgracht een biotische index 7 (= vrij zuiver water), voor het Grote Schijn 5 en 4 ( = verontreinigd tot zwaar verontreinigd) en voor het Antitankkanaal 5 (= verontreinigd). Als we de vergelijking maken met vorig jaar zien we ongeveer dezelfde resultaten.


ZATERDAG 14 SEPTEMBER 2019 OM 19 U : VLEERMUISAVOND 3


Ideale warme avond, ruim gelegenheid tot vleerspotten. Een 40-tal geïnteresseerden. Hulp van Jorne, Kevin (presentaties), Glenn, Guy (gidsing), Maarten en conservator.


ZONDAG 8 SEPTEMBER 2019 VANAF 11 U : EUROPEAN FORTRESS DAY


Redelijk fris weer (17°C). Drie grote rondleidingen om 11 u, 14 u, 15 u 30. Meerdere kleine rondleidingen tussendoor. In het totaal 135 bezoekers. Hulp van Jorne, Glenn, Guy, Peter, Maarten en conservator. Bezoek van Raf Deroo, Brussels Liaison voor EFFORTS (European Federation of Fortified Sites) en van dr.Jan Dockx, oud-bestuurslid Natuur 2000 en kandidaat-fortgids.


ZATERDAG 24 AUGUSTUS 2019 OM 20 U : INTERNATIONAL BAT NIGHT


Een 30-tal bezoekers. Briefing door Kevin en Jorne. Hulp bij het gidsen door Glenn. Mooie vleermuizenavond, ideaal weer, veel jagende vleren boven de fortgracht.


DONDERDAG 22 AUGUSTUS 2019 : BOMALARM


Rond de middag belde Milan (zie 1/8 hierboven) dat hij een mortiergranaat detecteerde buiten de zuidelijke (“rechtse”) schouderhoekcaponnière aan de voorkant van het forteiland. Jorne is daarop direct poolshoogte gaan nemen en hij heeft de lokale politie en de Dienst voor Opsporing en Vernietiging van Ontploffingstuigen (DOVO) te Blanden/Oud-Heverlee verwittigd. Die laatste is het gelukkig inerte projectiel (zonder ontsteking : zo’n meter lang en 25 kg zwaar) komen ophalen. Maarten zocht ondertussen op dat het om een Belgische 7 cm-zgn.Van Deuren-explosieve mortiergranaat met vleugelpennen gaat, horend bij een loopgraafmortier uit WO1 met vaste inclinatiehoek van 45°, in 1915 uitgevonden door kapitein Pierre Van Deuren. Vermoedelijk werd die mortier tijdens het interbellum op het fort geïnstalleerd bij de omvorming tot infanteriesteunpunt. In Fort Liezele moet er nog een Van Deuren-mortier te bekijken zijn…


DONDERDAG 1-ZONDAG 4 AUGUSTUS 2019 : TERRA NOVA IN FORT OELEGEM (2)


Op donderdagavond en zaterdagavond briefing over de vleermuizen en het fort en rondleiding door de fortgebouwen. Verzorging door Guy, Ludo en conservator.


DONDERDAG 1 AUGUSTUS : START PROJECT METAALDETECTIE


Kennismaking met Milan Sels (Oelegem), die voorstelde om het forteiland systematisch uit te kammen met zijn metaaldetector.


ZONDAG 21 JULI-ZATERDAG 3 AUGUSTUS 2019 : EP-RUPSENMISERIE


Bijna twee weken lang werd er geïnspecteerd en getelefoneerd om aan de rupsenharenmiserie te verhelpen en het Duinen-Heidekamp zowel als Terra Nova mogelijk te blijven houden. Dat bleek niet simpel : niet zoveel groenfirma’s beschikken over de nodige ervaring en materiaal, ze waren alle overbevraagd en ze rekenden voor het verwijderen van de zgn. nesten ca 100 euro aan per boom. Door een gelukkig toeval kwamen we in contact met Hr Weyts van Natuurwerken en deze is op 3 augustus met de hulp van Jorne en Jos de laatste “nesten” geheel belangloos komen verwijderen (er waren al heel wat vlinders uitgekomen, tot in het fort vond je ze terug). Maarten markeerde de aangetaste eiken, we gaan die in de gaten proberen te houden op ei-afzetting. Dat is nog niet zo evident. Eén vrouwelijke EPR-vlinder kan zo’n 300 eitjes afzetten, hoog in een boom. Tegen volgend jaar zouden we zeker wat koolmezennestkastjes moeten kunnen ophangen in de buurt ervan. Ondertussen worden er natuurlijk nogal wat vlinders opgegeten door de vleermuizen, maar een radicale oplossing van het probleem bieden die ook niet…


ZONDAG 21 JULI 2019 : RUPSENALARM


Tim van D&H signaleert nu ook op het forteiland eikenprocessierupsen…

Het kamp van Tim diende te worden opgebroken.

Ze moesten helaas verhuizen naar een rupsvrije omgeving.


VRIJDAG 19 JULI 2019 : DUINEN-HEIDE IN F.O.


Begeleiding door Tim Geerts, 25 deelnemers.


ZONDAG 14 JULI 2019 : KANDIDAAT GIDS


Kennismaking met Maarten Cautereels, historicus, kandidaat-fortgids.


ZONDAG 14 JULI 2019 VANAF 13 U : OPEN NAMIDDAG


Droog maar niet zo aangenaam, bewolkt weer. Toch een 175 bezoekers. Begeleiding door Jorne, Glenn, Dries en conservator.


ZATERDAG 13 JULI 2019 : STUDIEBEZOEK STICHTING MILITAIR ERFGOED (NL)


Negentien Nederlandse fortenkenners kwamen achtereenvolgens Fort Ertbrand, de looppgraven van het Kapelse Mastbos, de sluisbunker van de Antitankracht en tenslotte Fort Oelegem bezoeken. Begeleiding in F.O. door Jorne en conservator.




4-7 JULI 2019 : TERRA NOVA IN FORT OELEGEM

Op 4 en 6 juli briefing over de vleermuizen en het fort en rondleiding door het fort met twee groepen fel geïnteresseerd kids + moeders, resp. vaders. Verzorging door Peter, Guy en conservator.


ZONDAG 30 JUNI 2019 OM 10 U : BEZOEK AANGEVRAAGD DOOR VRIESELHOFADMINISTRATIE.


Drie bezoekersgroepen (totaal 70) voor 20 min-bezoek. Begeleid door Jorne en Glenn.




ZATERDAG 29 JUNI 2019 : OPNIEUW KRAAMKOLONIE


Toen Natuur 2000 anno 1984 Fort Oelegem in beheer bekwam was onze eerste motivatie de vleermuizenoverwintering veilig te stellen, maar vlug constateerden we dat er ook een kraamkamer bestond in het hoofdgebouw. Die bleef daar een tiental jaren bestaan en was dan ineens verdwenen. Jammer. Maar in 2018 manifesteerde zich ineens een nieuwe kraamkamer in de buurt van de poterne. En in 2019 bleek die nog altijd te zijn. Het vraagt wel om wat voorzorgsmaatregelen gezien de situering, niet ver van de toegangspoort.




ZATERDAG 29 JUNI 2019 OM 21 U 15 : VLEERMUISAVOND


Geschikt vleerweer, 30°C ’s avonds, maar meer vleermuizen in de machinekamers (opnieuw kraamkamer !!) dan boven de gracht. Hebben de even superwarme voorgaande avonden ermee te maken ? Ook de belangstelling was beperkt : maar een 15-tal deelnemers, nogal wat afzeggingen. Presentaties door Kevin en Jorne, gidsing door Glenn.



ZATERDAG 22 JUNI 2019 : ROEFELBEZOEK


Jorne leidde een 15-tal geïnteresseerde Roefelaars een 30 minuten rond door de fortgebouwen.


ZONDAG 16 JUNI 2019 : FORTENDAG DUFFEL


Goed georganiseerd event. Het ‘spoorwegfortje’ bleek een stuk groter dan verwacht. Een 30-tal infostands van fortwerkgroepen wachtten de bezoekers op. Onze stand werd bemand door Jorne en Glenn.


DINSDAG 11 JUNI 2019 : KORTSMOSSENEXCURSIE


Door de bemiddeling van Peter kregen we een groepje korstmossenkenners op bezoek met o.m. Dries Van den Broeck. Qua zeldzaamheden kwamen op het lijstje : Circinaria calcarea (Plat dambordje), Leptogium turgidum (Muurzwellicheen) en Protoblastenia rupestris (Rode kalksteenkorst), alle op beton gevonden.



ZONDAG 9 JUNI 2019 : BEZOEK BREK


B.R.E.K. staat voor Beheerders Rollend Erfgoed Kempen. Zestig leden, gearriveerd met bijna evenveel oldtimer tractors, kregen een fortrondleiding van Guy en de conservator. Rollend erfgoed meets onroerend erfgoed…



ZONDAG 9 JUNI 2019 : BEZOEK SCOUTING VAN SPEIJK, DORDRECHT


Leuk bezoek van erg fortgeïnteresseerde Nederlandse scouts. Begeleiding door conservator.




ZONDAG 26 MEI 2019 VANAF 13 U : PARKNAMIDDAG


Zoals de Fietsnamiddag onze voortzetting is van de jarenlang succesrijke provinciale fortenfietsdag is de parknamiddag onze voortzetting van de parkdag van het Agentschap Natuur en Bos. Beide initiatieven werden door genoemde instanties van de ene op de andere dag gestopt (het zegt veel over een bepaald beleid) en daarbij viel ook de communicatie erover op een lager peil. Het was op 26 mei bovendien verkiezingszondag. Niettemin toch een 50-tal geïnteresseerden voor korte rondleidingen door Jorne, Guy en conservator.



 ZONDAG 19 MEI 2019 VANAF 13 U : OPEN FIETSERSNAMIDDAG


Een open moment verwijzend naar de jarenlang succesrijke fortengordelfietsdagen die het nieuwe provinciebestuur niet meer de moeite vond om te ondersteunen… Weer geen ideaal weer : 73 bezoekers. Coördinatie door Glenn.




VRIJDAG 17 MEI 2019 : FORT OELEGEM OP INSTAGRAM


Jeroen zette het fort ook op Instagram : www.instagram.com/fortoelegem !




ZONDAG 28 APRIL 2019 VANAF 11 U : 35TE OPENDEURDAG


Ondanks het regenweer toch 235 geïnteresseerde bezoekers . Hulp bij het rondgidsen door Jorne, Glenn, Guy, Peter en conservator. De dag en het weekend voordien was er nog heel wat opruimwerk aan voorafgegaan, o.m. het dichten van de ‘put’ in de zuidelijke hoofdgang en het betonneren van de trap naast de zuidelijke 15cm-kanontoren.





DINSDAG 12 MAART 2019 : BUITENLANDS BEZOEK


Op terugweg van een conferentie te Berlijn kwamen twee Indonesische Natuur 2000-correspondenten uit Yogyakarta o.m. een bezoek brengen aan Fort Oelegem. Ze kregen toelichting bij het monument en de vleermuizen door de conservator.





ZONDAG 24 FEBRUARI 2019 :  VLEERMUIZENTELLING 2


Ook bij onze tellingen wordt het effect van de klimaatverandering waarneembaar. De eindfebruaritelling van 2019 gaf 877 exemplaren. Vergelijk met begin januari ? Watervleermuis 276. Baardvleemuis 35. Baard/Brandt’s vleermuis 83. Franjestaart 269. Ingekorven vleermuis 175. Myotis species 22. Gewone dwergvleermuis 10. Vleermuis species 7.



ZATERDAG 26 JANUARI 2019 : VERGADERING WGFO


Planning activiteiten 2019




ZONDAG 6 JANUARI 2019 : KANDIDAAT GIDS

Kennismaking met Peter Van Dun, natuurgids, kandidaat-fortgids.





ZONDAG 6 JANUARI 2019 : VLEERTELLING 1


Een nieuw Vlaams vleerrecord van 1481 vleermuizen! De resultaten : Watervleermuis 509, Baardvleermuis 52, Baard/Brandt’s/Nimfvleermuis 72, Franjestaart 627, Ingekorven vleermuis 169, Myotis species 26, Gewone grootoorvleermuis 1, Grootoorvleermuis species 4, Gewone dwergvleermuis 10, Vleermuis species 11. Franjestaart en Ingekorven vleermuis scoren hun hoogste aantallen ooit. De water- en ventilatiegangen waren goed voor zowat de helft van de telaantallen…

P.S. Bij de tellingen vallen elk jaar ook de overwinterende nachtvlinders op. Marc Gorrens wist deze keer mooie foto’s te nemen van Roesje (Scoliopteryx libatrix), Hopsnuituil (Hypena rostralis) en Waaiermot (Alucita hexadactyla).